กฎกระทรวงที่ออกตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 กำหนดให้อาคาร 7 ประเภทมีโครงสร้างหลักที่ทนไฟได้ตามอัตราที่กำหนด ได้แก่ คลังสินค้า โรงมหรสพ โรงแรม อาคารชุด สถานพยาบาล อาคารที่มีพื้นที่รวมเกิน 1,000 ตร.ม. และสำนักงานสูงตั้งแต่ 3 ชั้นที่มีพื้นที่รวมเกิน 1,000 ตร.ม. โรงงานและคลังสินค้าส่วนใหญ่เข้าข่ายจากเกณฑ์พื้นที่ แม้จะเป็นอาคารชั้นเดียว
เจ้าของโรงงานจำนวนมากทราบว่ามีข้อกำหนดเรื่องทนไฟ แต่ไม่แน่ใจว่าอาคารของตนเข้าข่ายหรือไม่ และเข้าข่ายจากเกณฑ์ข้อไหน บทความนี้แยกให้เห็นว่ากฎหมายกำหนดอะไรไว้บ้าง และโครงสร้างเหล็กต้องทำอะไรเพิ่มเพื่อให้ผ่าน ส่วนการเลือกจำนวนชั่วโมงและวิธีตรวจรับ อ่านต่อได้ที่บทความสีกันไฟทนไฟได้กี่ชั่วโมง เลือกอย่างไรให้ผ่านกฎหมาย
กฎกระทรวงระบุอาคาร 7 ประเภทที่ต้องมีโครงสร้างหลักทนไฟ แบ่งเป็นสองกลุ่ม 5 ประเภทแรกระบุตามการใช้งาน อีก 2 ประเภทระบุตามขนาด อาคารหนึ่งหลังเข้าข่ายจากเกณฑ์ใดเกณฑ์หนึ่งก็เพียงพอ
เกณฑ์ที่ทำให้โรงงานส่วนใหญ่เข้าข่ายคือพื้นที่ 1,000 ตร.ม. โรงงานชั้นเดียวขนาด 40 × 30 เมตร มีพื้นที่ 1,200 ตร.ม. ถือว่าเกินเกณฑ์แล้ว โดยไม่เกี่ยวกับความสูงหรือจำนวนชั้น
ข้อ 30 ของกฎกระทรวงกำหนดให้โครงสร้างหลักของอาคารในข่ายก่อสร้างด้วยวัสดุไม่ติดไฟ ได้แก่ เหล็กโครงสร้างรูปพรรณ คอนกรีต คอนกรีตเสริมเหล็ก คอนกรีตอัดแรง หรือวัสดุอื่นที่ผ่านการทดสอบการไม่ติดไฟตาม มยผ. 8208 ของกรมโยธาธิการและผังเมือง ASTM E119 BS 476 Part 8 หรือ ISO 1182
ข้อกำหนดเรื่อง "วัสดุไม่ติดไฟ" กับ "อัตราการทนไฟ" เป็นคนละเรื่องกัน เหล็กรูปพรรณผ่านเรื่องแรกได้ทันทีเพราะไม่ลุกไหม้ แต่เมื่ออุณหภูมิเหล็กแตะ 500–550°C กำลังรับน้ำหนักจะเหลือไม่ถึงครึ่ง คาน เสา หรือโครงถักเริ่มโก่งตัวได้ก่อนที่ไฟจะลามทั่วอาคาร โครงสร้างเหล็กเปล่าจึงไม่ผ่านเรื่องที่สองด้วยตัวเอง
การกันไฟโครงสร้างเหล็กจึงเป็นการเติมชั้นป้องกันเพื่อหน่วงไม่ให้เหล็กร้อนถึงจุดนั้นภายในเวลาที่กำหนด วิธีที่ใช้ทั่วไปมีสีกันไฟชนิดขยายตัว ซีเมนต์พ่นกันไฟ และผ้าหรือแผ่นกันไฟ หลักการทำงานของแต่ละแบบอ่านได้ที่บทความสีกันไฟคืออะไร ทำงานอย่างไร
กฎกระทรวงกำหนดอัตราการทนไฟของโครงสร้างหลักเป็นชั่วโมง โดยแยกตามประเภทอาคารและตำแหน่งของโครงสร้างในอาคาร ค่าที่ใช้ทั่วไปอยู่ในช่วง 1 ถึง 3 ชั่วโมง
ตารางนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นสำหรับประเมินงบประมาณ อัตราที่ต้องใช้จริงในแต่ละโครงการต้องยึดตามกฎกระทรวงฉบับล่าสุดและแบบที่วิศวกรผู้ออกแบบกำหนด เพราะโครงสร้างต่างตำแหน่งในอาคารเดียวกันอาจต้องการอัตราต่างกัน
อัตราทนไฟที่ต่างกัน 1 ชั่วโมง มีผลต่อความหนาสีกันไฟและงบประมาณโดยตรง งาน 3 ชั่วโมงอาจใช้สีมากกว่างาน 1 ชั่วโมงถึงสามเท่าบนพื้นที่เท่ากัน รายละเอียดการคิดต้นทุนอยู่ที่บทความราคาสีกันไฟต่อตารางเมตร
โรงงานชั้นเดียวไม่เข้าข่าย เกณฑ์พื้นที่ 1,000 ตร.ม. นับพื้นที่รวมทุกชั้น หรือชั้นใดชั้นหนึ่งในหลังเดียวกัน โรงงานชั้นเดียวที่มีพื้นที่เกิน 1,000 ตร.ม. เข้าข่ายเช่นเดียวกับอาคารหลายชั้น
เหล็กไม่ติดไฟ ไม่ต้องกันไฟ เหล็กผ่านข้อกำหนดวัสดุไม่ติดไฟ แต่ไม่ผ่านอัตราการทนไฟด้วยตัวเอง เพราะสูญเสียกำลังรับน้ำหนักเกินครึ่งที่ 500–550°C ทั้งสองข้อกำหนดต้องผ่านพร้อมกัน
ทาสีกันไฟแล้วถือว่าผ่าน ผู้ตรวจดูจากเอกสาร ได้แก่ ใบรับรองผลทดสอบตาม ISO 834 หรือ ASTM E119 ที่ระบุชั่วโมง ค่าความหนาฟิล์มแห้งที่วัดได้จริงหน้างาน และเอกสารรับรองจากวิศวกร งานที่ทาถูกต้องแต่ไม่มีเอกสารสามชุดนี้ ยังต้องหาเอกสารย้อนหลัง ซึ่งทำได้ยากเมื่อทาทับไปแล้ว
สีกันไฟ Neocoat มีผลทดสอบตามสองมาตรฐานที่กฎกระทรวงยอมรับ ผลทดสอบตาม ASTM E119 จากศูนย์วิจัยเพื่อความปลอดภัยจากอัคคีภัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปี 2008 ทนไฟได้ 1 ชั่วโมง 4 นาทีที่ความหนาฟิล์มแห้ง 1,186 ไมครอน และผลทดสอบตาม ISO 834 จาก FSRG ประเทศมาเลเซีย ปี 2019 บนเสาเหล็ก 5 หน้าตัดในช่วง Hp/A 89–180 รองรับอัตรา 2 ชั่วโมง
สำหรับงานที่ต้องการ 3 ชั่วโมง ทำได้โดยเพิ่มความหนาฟิล์มตามค่า Hp/A ของหน้าตัดที่ใช้จริง แล้วให้วุฒิวิศวกรโยธาคำนวณและลงนามรับรองระบบ อัตรานี้จึงมาจากการออกแบบเฉพาะโครงการ ไม่ใช่ตัวเลขที่พิมพ์ไว้บนถัง ผู้รับเหมาควรถามผู้ขายทุกรายว่าตัวเลขชั่วโมงที่เสนอมาอ้างอิงจากผลทดสอบตรงหรือจากการออกแบบ
โรงงานผู้ผลิต Unique Products (Thailand) ได้รับการรับรอง ISO 9001:2015 ครอบคลุมการผลิตสีกันไฟชนิดขยายตัวโดยตรง ผลทดสอบฉบับสรุปดาวน์โหลดได้ที่หน้ามาตรฐานและการรับรอง ฉบับเต็มขอได้จากฝ่ายขาย
งานกันไฟโครงสร้างเหล็กที่ผ่านการตรวจรับมี 4 ขั้นตามลำดับ ข้ามขั้นใดขั้นหนึ่งมักต้องกลับมาแก้ที่หน้างานซึ่งมีต้นทุนสูงกว่าทำให้ถูกตั้งแต่แรก
ขั้นที่ 3 และ 4 คือส่วนที่ต้องมีวิศวกรที่มีใบอนุญาตลงนาม โครงการที่ไม่มีวิศวกรประจำใช้บริการรับรองงานสีกันไฟและควบคุมงานสีกันไฟแยกตามขั้นได้
โครงการที่ยังไม่แน่ใจว่าเข้าข่ายหรือไม่ ส่งประเภทการใช้งาน จำนวนชั้น และพื้นที่รวมของอาคารมาที่ทีมวิศวกร พร้อมใบอนุญาตก่อสร้างถ้ามี ทีมจะตรวจเกณฑ์ที่เข้าข่าย ระบุอัตราทนไฟที่ต้องใช้ตามตำแหน่งโครงสร้าง และเสนอแนวทางกลับภายใน 24 ชั่วโมง โทร 086-339-4682 หรือแอด LINE
ขึ้นกับว่าอาคารได้รับอนุญาตภายใต้กฎกระทรวงฉบับใด และมีการดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้งานหลังจากนั้นหรือไม่ กรณีนี้ควรให้วิศวกรตรวจสอบใบอนุญาตก่อสร้างเดิมเทียบกับสภาพปัจจุบันก่อน ทีมวิศวกรของเราให้บริการตรวจรับรองอาคารและโรงงานสำหรับกรณีนี้
ถ้าพื้นที่รวมเกิน 1,000 ตร.ม. เข้าข่ายจากเกณฑ์ขนาด กฎกระทรวงระบุเกณฑ์นี้ที่พื้นที่ ไม่ได้ระบุที่จำนวนผู้ใช้อาคาร
ส่วนที่รับน้ำหนักของอาคาร เช่น เสา คาน โครงถักหลังคา และพื้น ส่วนที่ไม่รับน้ำหนัก เช่น แปหรือโครงคร่าวผนัง โดยทั่วไปไม่นับ แต่ขอบเขตที่แน่นอนควรยึดตามแบบที่วิศวกรผู้ออกแบบระบุ
วุฒิวิศวกรโยธา เป็นผู้คำนวณความหนาที่ต้องใช้ตามค่า Hp/A ของหน้าตัดจริง และลงนามในเอกสารรับรอง ระหว่างทาต้องมีการควบคุมงานและวัดความหนาฟิล์มแห้งเก็บไว้เป็นหลักฐาน ดูรายละเอียดที่บริการควบคุมงานสีกันไฟ

ผู้เชี่ยวชาญสีกันไฟ Neocoat & วัสดุกันไฟครบวงจร มาตรฐาน ISO 834 / ASTM E119 รับรองโดยวุฒิวิศวกรโยธา